Nu de vaccinatie tegen COVID-19 bezig is, zal menig werkgever zich afvragen of je personeel mag vragen of zelfs verplichten om zich te laten vaccineren. Mag je vragen als werkgever of iemand zich wil laten vaccineren? Kan je sollicitanten vragen naar hun vaccinatiestatus of bereidheid? In dit artikel geven wij met ondersteuning van VRF Advocaten antwoord op deze en andere veelgestelde vragen omtrent vaccinatie en werkgeverschap, ook in de driehoeksverhouding.

Vaccinaties

Vaccinaties tegen besmettelijke ziekten zijn één van de belangrijkste bijdragen aan de volksgezondheid van de afgelopen eeuw. Vaccinatieprogramma’s in Nederland zijn op basis van vrijwilligheid en proberen groepsbescherming (groepsimmuniteit) te creëren. Als de vaccinatiegraad in een samenleving voldoende hoog is, kan een besmettelijke ziekte niet meer uitbreken omdat deze onvoldoende onder de bevolking kan circuleren om ongevaccineerden te bereiken. Groepsbescherming voorkomt ook dat een ziekte überhaupt nog kan uitbreken, waardoor ook ongevaccineerden beschermd zijn.

Mag ik als werkgever of als inlener van flexwerkers eisen dat werknemers zich eerst laten vaccineren als ze weer komen werken op locatie (fabriek, restaurant, winkel, kantoor, enz)?

Nee. Bij een belangenafweging tussen de werkgever en werknemer zijn er tal van grondrechten die op dit moment schuren met een vaccinatieplicht. Je mag daarom als werkgever en als inlener van een flexwerker niet eisen dat een werknemer zich laat vaccineren als hij of zij weer wil komen werken. Er geldt op dit moment ook geen wettelijke vaccinatieplicht in Nederland.   

Mag ik als werkgever aan de werknemer vragen om zich eerst  te laten vaccineren alvorens de werkzaamheden worden gestart?

Ja, maar alleen vrijblijvend. Een werkgever mag er niet op aandringen. De werknemer staat in een gezagsverhouding tot de werkgever. Om die reden kan dit al gauw voelen als een verplichting en juist verplichten mag niet.

Mag ik als werkgever of als inlener van flexwerkers vragen of een werknemer is gevaccineerd tegen COVID-19?

Nee, gelet op de regels uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) mag niet aan de werknemer worden gevraagd of hij of zij is gevaccineerd tegen COVID-19. Dergelijke gegevens mag zowel de werkgever als de inlener niet verwerken..

De AVG stelt strenge eisen als het gaat om vragen en verwerken van gezondheidsgegevens. Dit is alleen toegestaan als dit in de wet is verankerd. Daarnaast zijn er in het verleden uitzonderingen gemaakt voor bijvoorbeeld Hepatitis B. Volgens de Arbeidsomstandighedenwet zijn werkgevers verplicht om werknemers die in contact komen met bloed, in de gelegenheid te stellen zich te laten vaccineren tegen deze besmettelijke leverziekte. Van bijvoorbeeld chirurgen en andere bij operaties betrokken zorgmedewerkers, wordt verwacht dat zij zich tegen Hepatitis B laten inenten. Een dergelijke uitzondering is nog niet opgenomen voor het COVID-19 virus. Het vragen en/of verwerken van vaccinatie gegevens van werknemers is dus niet toegestaan.

Mag ik als werkgever of als inlener van flexwerkers vragen of een werknemer is gevaccineerd tegen COVID-19 als de werknemer hiermee akkoord gaat?

Ja, mits de toestemming in vrijheid en zonder enige druk is gegeven en geen gevolgen heeft als de toestemming niet wordt gegeven. Dat is echter juist het probleem in arbeidsrechtelijke relaties, omdat aangenomen wordt dat de werknemer in een gezagsverhouding staat en dus ook in een afhankelijkheidsrelatie verkeert ten opzichte van de werkgever en in het verlengde daarvan ook van de inlener omdat de werknemer onder diens toezicht en leiding arbeid verricht.

Mag een werkgever of inlener van flexwerkers noteren wie van de werknemers zich wel en niet heeft laten vaccineren?

Nee, want je verwerkt dan gezondheidsgegevens. Dit zijn bijzondere persoonsgegevens, en deze mag je niet verwerken op grond van de de AVG.

Mag een bedrijfsarts vragen of een werknemer is gevaccineerd tegen COVID-19?

Ja, maar de bedrijfsarts mag dat niet doorspelen aan de werkgever of inlener omdat dit valt onder de privacy van de werknemer. Een bedrijfsarts mag de werkgever alleen informeren dat de werknemer al dan niet ziek en arbeidsongeschikt is.

Mag een werkgever een sollicitant vragen of hij of zij is gevaccineerd tegen COVID-19?

Nee. Als iemand uit zichzelf deze informatie met je deelt, kun jij er niets aan doen, maar je mag op basis hiervan niet iemand voortrekken of achterstellen en je mag de informatie ook niet verder verwerken.

 

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met VRF Advocaten